NOWY DWÓR GDAŃSKI - O GMINIE

Gmina Nowy Dwór Gdański położona jest między dwoma rzekami: Wisłą i Nogatem, w północno-wschodniej części Polski i zajmuje większą część Żuław Wiślanych. Blisko 30% obszaru Żuław stanowi depresja czyli tereny leżące poniżej poziomu morza. Najniższy punkt - 1,8 m poniżej poziomu morza - znajduje się 20 km od Nowego Dworu Gd. w miejscowości Raczki Elbląskie.

Gmina Nowy Dwór Gdański ma charakter rolniczy. Na obszarze gminy dominują najżyźniejsze gleby w kraju - mady, na których uprawia się głównie pszenicę, buraki cukrowe, jęczmień, ziemniaki i rzepak. Rozwinięta jest również hodowla bydła mlecznego. Rolnictwo na terenie Gminy Nowy Dwór Gdański jest główną gałęzią gospodarki.

Na obszarze gminy jest dobrze rozwinięta gospodarka wodna charakteryzująca się dużą ilością rzek, kanałów oraz rowów melioracyjnych. Największe cieki wodne to: Nogat, Tuga, Linawa, Szkarpawa oraz Kanał Panieński. Łączna ilość kanałów na terenie Żuław wynosi 3.500 km. Stwarza to bardzo dobre warunki do uprawiania wędkarstwa oraz turystyki wodnej oraz różnego rodzaju sportów wodnych. W gminie i na całych Żuławach ciekawostką są unikalne obiekty architektury wodnej (pompy, śluzy, przepusty, mosty zwodzone). Jedna z największych pomp na Żuławach znajduje się w miejscowości Osłonka (w pobliżu ujścia Szkarpowy, Nogatu i Kanału Panieńskiego do Zalewu Wiślanego). Równie charakterystycznym elementem występującym na Żuławach są rzędy wierzb, które występują wzdłuż rowów oraz obszar występującego "zagłębia" trzciny.

Teren gminy posiada bardzo ciekawą architekturę budowlaną, stanowiącą świadectwo działalności dawnych mieszkańców tego terenu. Są to m.in.: zagrody żuławskie, domy podcieniowe wyróżniające się pięknymi podcieniami oraz kolumnami, wiatraki. Elementy architektury holenderskiej można znaleźć praktycznie w każdej wsi. Zarówno domy podcieniowe, jak i zagrody żuławskie budowane były na specjalnie usypywanych wzniesieniach zwanych terpami, które chronią gospodarstwa przed zalaniem. Ważnym elementem architektury są również gotyckie kościoły wybudowane w późnym średniowieczu oraz cmentarze mennonickie, których pozostałości spotkać można w niektórych wsiach.

Ciekawostkę turystyczno-historyczną na tym terenie stanowi kolejka wąskotorowa, której historia sięga końca XIX wiek. Kolejka (Żuławska Kolej Dojazdowa) kursuje obecnie na trasach Nowy Dwór Gdański - Stegna i Stegna - Nowy Dwór Gdański oraz Mikoszewo Ujście Wisły - Stegna - Sztutowo i Sztutowo - Stegna - Mikoszewo Ujście Wisły.

Miasto Nowy Dwór Gdański z racji swojego położenia w centrum Żuław Wiślanych zwany jest "Stolicą Żuław". Położone jest nad rzeką Świętą, dopływem Szkarpawy, 23 km na zachód od Elbląga i 40 km na południowy wschód od Gdańska. Obok miasta przebiega ważna droga E-7 z Gdańska do Warszawy. Nowy Dwór Gdański jest obecnie siedzibą gminy i starostwa powiatu ziemskiego. Urząd Starosty zaczął funkcjonować od 1998 roku po reformie administracyjnej. Wcześniej, w latach 1920-1975, Nowy Dwór Gdański był powiatem. W mieście znajdują się liczne banki, szkoły, placówki usługowe oraz instytucje i stowarzyszenia kulturalne (Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego "Klub Nowodworski", Muzeum Żuławskie, Towarzystwo Kulturalne "IWA", Żuławski Ośrodek Kultury oraz Żuławski Oddział Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Niderlandzkiej).

Na szczególną uwagę zasługują elementy architektury z terenu miasta, m.in.: zespoły starego budownictwa, kompleks budynków przy ul. Sikorskiego, wieża ciśnień (1908-1909), most zwodzony, kościół neogotycki p.w. Przemienienia Pańskiego, dawna fabryka Stobbe (słynna Stobbes Machandel) oraz budynek byłej mleczarni (obecnie siedziba Muzeum Żuławskiego).