Odcinek I: Elbląg - Próchnik - Łęcze - Suchacz - Kadyny (22,8 km) (MAPKA)

 

Trasę rozpoczynamy w mieście Elblągu. Ze Starego Miasta śladami już wyznaczonych tras rowerowych: ulicami Armii Krajowej, 12 Lutego, Królewiecką (wyznaczona trasa rowerowa międzynarodowa) do ul. Fromborskiej.

Dalej ulicą Fromborską - wylot z miasta przez Bielany, Krasny Las do centralnej części Próchnika, stąd trasa wiedzie do wsi Łęcze. Proponuje się na tym odcinku trasę wariantową: trudniejszą dla osób lubiących wyzwania, po śladzie Szlaku Kopernika (czerwony) oraz łatwiejszą - drogą samochodową.

Trasa łatwiejsza prowadzi z Próchnika na drogę publiczną Elbląg - Łęcze. Po drodze mijamy punkt widokowy, na którym warto urządzić pierwszy punkt przystankowy. Z tego miejsca możemy zobaczyć nie tylko Zalew Wiślany i Mierzeję, ale także przy dobrej widoczności (i przy użyciu lornetki) Zatokę Gdańską, statki na redzie i zabudowę Trójmiasta. Dalej zjeżdżamy w dół do wsi Łęcze.

Trasa alternatywna - trudniejsza, którą proponujemy dla osób lubiących wyzwania, biegnie drogą gruntową - Szlakiem Kopernikowskim wśród przepięknego lasu bukowego. Atrakcję stanowią strome zbocza Szwajcarii Próchnickiej, u podnóży których wiją się liczne strumyki. Szlak jest słabo oznakowany. Brak kładek przy przekraczaniu strumyków bardzo utrudnia drogę. Zejścia bardzo strome - uwaga - rower przenosimy na plecach. Cały czas należy pilnie śledzić oznaczenia szlaku, by nie zabłądzić w lesie. Satysfakcję za pokonanie wielu trudności daje oglądany krajobraz głębokich jarów, stromych zboczy oraz pięknych drzew. Warto poczuć jak mocno pachnie las i słyszeć śpiew ptaków.
Ostatnia przeprawa przed wyjściem z lasu przez strumyk szerszy i głębszy oraz brak mostu sprawia, że mocno odczuwa się zmęczenie. Piękne miejsce w rozwidleniu ostatniego cieku wśród szumu lasu, śpiewu ptaków i szmeru strumyka stanowi świetne miejsce na krótki odpoczynek. Po wyjściu z lasu mamy problem - brak ścieżki. Kierujemy się więc na wprost do wsi Łęcze prowadząc rowery. W dali widać wieżę kościoła, a w miarę pokonywania trasy, również dachy domów. Droga biegnie wzdłuż starych sadów, pozostałości po zagłębiu owocowo-warzywnym na tym terenie. Przejeżdżamy przez wieś.

Za zwartą zabudową wsi po minięciu lasu skręcamy na prawo i drogą gruntową, przez jary i tereny zalesione zjeżdżamy do Suchacza. Wjeżdżając do Suchacza zachwycamy się urokiem tej małej , niegdyś letniskowej miejscowości.

W Suchaczu przejeżdżamy na lewą stronę torów i udajemy się w kierunku Kadyn drogą utwardzoną płytami betonowymi. Po lewej stronie widoczne są trzcinowiska, wśród których błyska tafla wody - jedziemy wzdłuż jego brzegu.

W Pęklewie przejeżdżamy na prawą stronę torów, skąd drogą gruntową obsadzoną po obu stronach drzewami, jedziemy do Kadyn.


 

Po drodze zwiedzamy:

 

Miasto Elbląg - Założone przez Krzyżaków w 1237 r. nad rzeką Elbląg. Niezwykle burzliwa historia Elbląga wpłynęła na różnorodność jego zabudowy i oblicze kulturowe. Największym i najznakomitszym zespołem urbanistycznym jest Stare Miasto z zachowanymi gotyckimi budowlami bądź tylko ich fundamentami. Od 20-tu lat trwają prace przy jego odbudowie. Na starych fundamentach - zachowując tradycyjny układ i skalę - budowane są nowe kamienice, łączące nowoczesne standardy z tradycyjnymi kanonami architektury. Na Starym Mieście warto zwiedzić katedrę Św. Mikołaja, Galerię Sztuki EL (dawny kościół o.o. Dominikanów), Bramę Targową, Bibliotekę Wojewódzką (dawniej Zespól Szpitala Św. Ducha), muzeum (dawniej Zespół Podzamcza).

Na Starym Mieście znajdują się liczne lokale, kawiarenki, pizzerie, restauracje i piwiarnie. Koniecznie trzeba odwiedzić Bulwar nad rzeką Elbląg z portem pasażerskim, z którego odpływają statki do Ostródy przez unikalny Kanał Elbląski, pokonując za pomocą pięciu pochylni (jedynych w Europie) różnice wysokości około 100 m. Z portu Elbląg odpływają też statki pasażerskie na Zalew Wiślany do Krynicy Morskiej oraz wodoloty do Kaliningradu. Przy nabrzeżu znajdujemy zacumowane jachty i łodzie motorowe.
Pozostając na dłużej w Elblągu, gdzie istnieje dość duża oferta noclegowa (od pola namiotowego poprzez hotele różnej kategorii) możemy zwiedzić:
Park Bażantarnię (z pałacykiem Nadleśnictwa, muszlą koncertową i budynkiem restauracji "Myśliwska"), w którym mamy wytyczone liczne szlaki , w tym także rowerowe;
Park Modrzewie z domkiem bramnym, wieżą widokową, pozostałością winnic;
Park Dolinka z zespołem progów wodnych na rz. Kumieli oraz z największym odkrytym basenem w Europie i sceną koncertową.

 

Próchnik - średniowieczna wieś czynszowa lokowana na miejscu pruskiej osady, pierwotnie na planie owalnicy później przekształconej w ulicówkę. Zachowany tu dobrze został dawny układ drożny i zabudowa zabytkowa. Wyróżniają się obiekty murowane i drewniane z końca XVIII i XIX wieku - trzy domy podcieniowe, kościół filialny p.w. Św. Antoniego - gotycki, murowany (w stanie dobrym). We wnętrzu kościoła zachowały się: polichromia polskiego i pruskiego orła oraz epitafium pułkownika wojsk polskich Wengheima.
Wieś, obecnie część miasta Elbląga jest pięknie położona. Znajduje się tu wiele miejsc, z których rozciąga się przepiękny widok na wody Zalewu, Mierzeję Wiślaną i tereny Żuław. Przy drodze z Próchnika do Jeleniej Doliny znajduje się zaniedbany nieczynny cmentarz.

 

Wieś Łęcze - słowiańska osada należąca w XIII wieku do książąt pomorskich. Krzyżacka lokacja wsi w 1299 r., zbudowana na planie owalnicy z czasem przekształcona w wielodrożnicę. Do dziś zachowany został układ drożny. Interesujące jest usytuowanie poszczególnych zagród. Różnice wysokości pomiędzy równoległymi drogami dochodzą do kilkunastu metrów. Zachowana została dobrze zabudowa zabytkowa: domy podcieniowe mieszkalne (charakterystyczne dla tego obszaru), wiatrak (zachowały się tylko mury) oraz kościół parafialny p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa (późnobarokowy, murowany, zbudowany w 1746 roku).
Wieś malowniczo położona - z kilku punktów widokowych rozpościerają się dalekie widoki na Zalew Wiślany. W pogodne dni widać także Gdańsk.

 

Grodzisko - położone w lesie w bok od trasy Łęcze - Suchacz. Do dziś zachował się wał obronny. Na głazie granitowym jest tablica upamiętniająca badania archeologiczne prowadzone przez Roberta Dorna.

 

Wieś Suchacz - dawna miejscowość letniskowa położona u podnóża Wysoczyzny Elbląskiej nad Zalewem Wiślanym. Obecnie wieś rolniczo-rybacka. Na dolnym tarasie czynne cegielnie i relikt zachowanego krajobrazu tworzonego w XIV - XV w. Bogate pokłady gliny w tym obszarze zadecydowały o powstaniu ciągu cegielni od Kamiennika Wielkiego poprzez Nadbrzeże, Suchacz, Pęklewo do Kadyn. Utworzony został wtedy ceglany szlak, do którego zbudowana została cała infrastruktura. Składa się ona z portów przy każdej cegielni, torów kolejowych wożących glinę oraz główną wtedy linię kolei, która łączyła wszystkie te założenia.
W Suchaczu , w kierunku południowym znajduje się port rybacki wraz z portem jachtowym, plaża, przystanek kolejowy, cegielnia i port cegielni (nieczynny).
W Suchaczu warto znaleźć głaz upamiętniający bitwę na Zalewie (1463 r.), zakończoną pogromem floty krzyżackiej przez flotę elbląsko-gdańską. Jest tu także urządzone miejsce widokowe, z którego rozpościera się szeroki widok na Zalew Wiślany i okolice. Można tu odpocząć przed dalszą podróżą.

 

Wieś Kadyny - dawniej osada staropruska i gród obronny Pomezanów. Piękne a zarazem strategiczne położenie zdecydowało o powstaniu tu krzyżackiego majątku zakonnego z folwarkiem. Od 1431 r. majątek należał do Bażyńskiego, późniejszego przywódcy Związku Pruskiego - odpowiedzialnego za przyłączenie części Prus do Polski. W Kadynach cesarz Rzeszy Wilhelm II Hohenzollern wybudował swoją rezydencję. Duże pokłady gliny na tym obszarze przyczyniły się do powstania licznych cegielni wzdłuż linii brzegowej. W Kadynach były one inspiracją dla tworzenia wyrobów cenniejszych od cegły. Powstała tu wytwórnia majoliki produkująca ozdoby ceramiczne znane w kraju i za granicą. Wykonano z niej np. ceramiczne ozdoby na Drodze Królewskiej w Gdańsku.

W Kadynach zachowany został układ ruralistyczny wsi związany z folwarkiem i wytwórnią majoliki oraz osiedle robotnicze. Warto zwrócić uwagę na kominy budynków mieszkalnych kunsztownie wykonanych z ceramiki kadyńskiej. Cenne zabytki kultury to: zespół pałacowo-parkowy wraz z oranżerią (XVIII w.), kapliczka z Męką Pańską z 1680 r., część folwarku przebudowana obecnie na hotel i restaurację, słynna stadnina koni. W lesie klasztor Franciszkanów zbudowany w XVII w., opuszczony w XVIII w., obecnie odbudowany.
Przy drodze do Elbląga rośnie rząd dębów, wśród których znajduje się pomnik przyrody zwany "Dębem Bażyńskiego" uznany za najstarszy dąb w Polsce. Posiada 25 m wysokości i 10 m obwodu (największy z notowanych).
W Kadynach warto zostać na dłużej. Można wybrać się do lasów Wysoczyzny Elbląskiej. Znajdziemy w nich wysoką ścianę nieczynnego wyrobiska Iłów Elbląskich w Kadynach - ilustrację budowy geologicznej strefy krawędziowej Wysoczyzny Elbląskiej, zwiedzić piękne bukowe Lasy Kadyńskie lub pójść na plażę nad Zalewem Wiślanym. Można przejechać się bryczką po pięknej okolicy lub dosiąść konia.

W Kadynach możemy rozbić obóz nad Zalewem na polu namiotowym, wynająć pokój w hotelu (dość drogi) lub poszukać kwatery prywatnej. Istnieje baza gastronomiczna : restauracja, kawiarnia, sklepy.